Otyłość brzuszna – rodzaje, przyczyny, leczenie

Otyłość dziś klasyfikuje się jako chorobę cywilizacyjną, a ze względu na skalę i zasięg jej występowania mówi się o epidemii tej przypadłości – według szacunków już nawet połowa Europejczyków ma nadmierną masę ciała, a problem coraz mocniej dotyczy dzieci. Wyróżniamy różne typy otyłości, w tym m.in. otyłość brzuszną, która nie tylko utrudnia życie, ale też powoduje poważne komplikacje zdrowotne. I choć jest to proces żmudny, otyłość brzuszna jest uleczalna. Jakie stosuje się leki na odchudzanie na receptę? Jakie są przyczyny i objawy otyłości brzusznej? Sprawdź!

Otyłość brzuszna| recepty24.com

Otyłość brzuszna to poważna i groźna choroba przewlekła

Otyłość brzuszna jest jednym z trzech typów otyłości – rozróżnianych ze względu na umiejscowienie w ciele – obok otyłości pośladkowo-udowej i uogólnionej. Definiuje się ją jako nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej, nieproporcjonalne do całkowitej zawartości tłuszczu w ciele. I jest nie tylko defektem kosmetycznym, ale też chorobą przewlekłą, która zagraża i zdrowiu, i życiu.

Wśród wszystkich typów otyłości tę brzuszną uważa się za szczególnie niebezpieczną (i to w każdym wieku), ponieważ wiąże się z otłuszczeniem narządów wewnętrznych, wysokim stężeniem cholesterolu i wysokim ciśnieniem tętniczym, a zatem sprzyja występowaniu chorób kardiologicznych, cukrzycy, miażdżycy i wielu innych schorzeń, prowadząc do niepełnosprawności i skrócenia oczekiwanej długości życia.

Otyłość brzuszna – objawy i diagnoza

Bezpośrednim objawem otyłości brzusznej jest nadmierne nagromadzenie się tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i przyrost masy ciała, czyli zwiększenie jego wagi. Aby zdiagnozować otyłość, stosuje się różne metody: mierniki masy ciała oraz badania na zawartość tkanki tłuszczowej (to m.in. bioimpedancja elektryczna ciała, podwójna absorpcjometria, tomografia czy rezonans).

W praktyce najczęściej wykorzystuje się już same wskaźniki BMI i WHR, pomiar obwodu talii i grubości fałdu skórnego.

  • Wskaźnik BMI (ang. Body Mass Index). Jest to iloraz masy ciała wyrażonej w kilogramach i wzrostu wyrażonego w metrach i podniesionego do kwadratu. Wzór – BMI = kg/m². O otyłości mówi się, gdy BMI wynosi powyżej 30. Może się jednak zdarzyć, że cierpiący na otyłość brzuszną ma BMI w normie, jednak obwód pasa jest zbyt duży. Nie każdy otyły cierpi też na otyłość brzuszną.
  • Wskaźnik WHR (ang. Waist to Hip Ratio). Określa stosunek obwodu pasa do obwodu bioder. Jest najczęściej stosowany do rozpoznania rodzaju otyłości, bo wskazuje na miejsce, w którym tkanka tłuszczowa jest nadmierna. Wzór na WHR – obwód talii (cm) / obwód bioder (cm). O otyłości brzusznej świadczy wartość WHR powyżej 0,8 w przypadku kobiet oraz powyżej 1,0 u mężczyzn.
  • Pomiar obwodu talii. Jest to ta najprostsza metoda diagnozowania otyłości brzusznej i niezależna od wzrostu i obwodu bioder. Według ogólnie przyjętych kryteriów z otyłością brzuszną mierzymy się, gdy obwód talii wynosi powyżej 80 cm u kobiet oraz powyżej 94 cm u mężczyzn. Najlepiej wykorzystać te trzy wskazane metody i skonsultować wyniki ze specjalistą.

Otyłość brzuszną można zatem zdiagnozować samodzielnie, natomiast – zwłaszcza jeśli problem jest duży – po ostateczną diagnozę, zalecenia czy wskazania do leczenia należy udać się na specjalistyczną konsultację. Lekarz może zlecić wykonanie dodatkowych badań zarówno w kierunku samej otyłości, jak i schorzeń jej towarzyszących (np. choroby układu krążenia, cukrzyca).

Zamów e-receptę

Otyłość brzuszna – rodzaje otyłości i zróżnicowanie ze względu na płeć

Przy zastosowaniu badań antropogenicznych i ze względu na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej wyróżnia się trzy typy otyłości brzuszną, pośladkowo-udową i uogólnioną. W praktyce klinicznej dodatkowo mówi się o:

  • otyłości prostej (alimentacyjnej) – przyczyną jest dostarczanie zbyt wielu kalorii z pożywienia względem wydatków energetycznych organizmu, czyli te czynniki „środowiskowe” (np. spożywanie przetworzonej żywności o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru oraz brak regularnej aktywności fizycznej),
  • otyłości wtórnej („odchorobowej”) – jej przyczyną mogą być zaburzenia w gospodarce hormonalnej, wady rozwojowe i genetyczne, zwyrodnienia bądź też stosowanie niektórych leków.

Rodzaje otyłości brzusznej

Jeśli zaś chodzi o samą otyłość brzuszną, rozróżnia się ją po pierwsze ze względu na typ tkanki tłuszczowej – zwykle jest to podskórna tkanka tłuszczowa w postaci fałdu, który możemy wziąć do ręki czy zmierzyć jego grubość. Rzadszy, ale znacznie bardziej niebezpieczny jest tłuszcz trzewny, który zalega wokół narządów, zatem po wewnętrznej stronie mięśni brzucha. Brzuch jest wówczas twardy, natomiast odstaje od sylwetki – czasem ten problem dotyczy nawet osób szczupłych.

Dodatkowo rodzaje otyłości brzusznej wyróżnia się też na podstawie ich przyczyn.

  • Otyłość brzuszna hormonalna – spowodowana zaburzeniami gospodarki hormonalnej np. nieprawidłowościami pracy tarczycy. Zwykle mamy wtedy do czynienia z tłuszczem podskórnym, który – oprócz okolic brzucha – zaczyna zalegać także na biodrach, a naturalną redukcję masy ciała trudno osiągnąć.
  • Otyłość brzuszna po ciąży – w tym wypadku problem dotyczy też głównie tłuszczu podskórnego. Nadmiar tkanki tłuszczowej odkłada się na brzuchu czy biodrach (podczas ciąży) jako rodzaj rezerwy energetycznej dla organizmu.
  • Otyłość brzuszna „odstresowa” – ten typ otyłości ma swoją przyczynę już w tzw. kompulsywnym objadaniu się jako sposobie radzenia sobie ze stresem, ale i po prostu niewłaściwej diecie czy siedzącym trybie życia.
  • Otyłość brzuszna alkoholowa – jej przyczyną jest nadmierne spożywanie napojów alkoholowych, a zwłaszcza piwa, oraz towarzyszące temu podjadanie kalorycznych przekąsek. Komórki tłuszczowe formują się w „piwny brzuszek”.

Wymienione typy otyłości mogą współwystępować, a rozróżnia się je nieformalnie, bardziej schematycznie. W każdym tym przypadku tkanka tłuszczowa zlokalizowana jest jednak nieco inaczej, co może ułatwić znalezienie przyczyny problemu i ustalenie właściwego leczenia.

Otyłość brzuszna u kobiet a otyłość brzuszna u mężczyzn

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2014 r. co drugi dorosły w Polsce miał problem z masą ciała, a prawie 16% kobiet i 18% mężczyzn cierpiało na otyłość – według różnych badań i szacunków problem ten na przestrzeni kilku ostatnich lat jeszcze się pogłębił. Jak widać, skala różnicy nie jest duża i zależna od płci. Nieco inaczej jest w przypadku dzieci i młodzieży – szacuje się, że nawet 30% chłopców i 14% dziewczynek ma nadmierną masę ciała.

Otyłość brzuszna u kobiet i mężczyzn jest dominującym typem otyłości, jednak same jej przyczyny mogą być różne. Wspólnym podłożem jest m.in. problem niewłaściwych nawyków żywieniowych, siedzący tryb życia i zbyt mała ilość aktywności fizycznej. U kobiet natomiast częściej diagnozuje się otyłość hormonalną, a zjawisko wzrostu udziału tkanki tłuszczowej nasila się po menopauzie, a sprzyja mu także urodzenie dziecka. W przypadku mężczyzn częściej mamy do czynienia z otyłością brzuszną alkoholową. Niezależnie od płci na gromadzenie się tkanki tłuszczowej ma wpływ również wiek.

Otyłość brzuszna – przyczyny i czynniki sprzyjające rozwojowi

Występowanie otyłości brzusznej często związane jest ze współdziałaniem czynników – to np. złe nawyki żywieniowe powiązane z niewystarczającą aktywnością fizyczną, a te z kolei wynikają ze stylu życia. Wpływ na rozwój choroby – w mniejszym stopniu – mają też czynniki biologiczne, farmakologiczne i genetyczne. Podstawą w rozpoczęciu leczenia otyłości brzusznej jest zawsze zdiagnozowanie podłoża problemu.

Styl życia – niewłaściwa dieta, brak aktywności fizycznej i stres

Kluczowym czynnikiem powodującym rozwój otyłości brzusznej jest zaburzenie równowagi pomiędzy podażą a wydatkiem energii – czyli przyjmowanie zbyt wielu kalorii w stosunku do zapotrzebowania organizmu, słowem: nadmierne jedzenie. Kolejna istotna sprawa to niewłaściwa dieta, czyli spożywanie zbyt dużej ilości tłuszczu i cukru, zwłaszcza w wysoko przetworzonych produktach – takich jak przekąski słodkie i słone, słodzone napoje i alkohol.

Jako czynnik wywołujący otyłość wymienia się również przewlekły stres, który może zachwiać równowagę hormonalną i wywołać wiele powiązanych ze sobą zaburzeń – psychicznych i metabolicznych. Częstym sposobem na zmniejszenie napięcia i poprawę nastroju jest podjadanie – łatwo w tym wypadku stracić kontrolę, a to może prowadzić do kompulsywnego objadania się, które skutkuje otyłością.

Ważnym „składnikiem” przepisu na otyłość jest też brak bądź niewystarczająca ilość aktywności fizycznej, siedzący tryb pracy i bierne spędzanie czasu wolnego, „na kanapie” – zwłaszcza w połączeniu ze źle zbilansowaną dietą.

Czynniki genetyczne, biologiczne i farmakologiczne

Otyłość bywa zapisana w genach, jednak uważa się, że czynniki genetyczne wiążą się z kilkoma procentami ryzyka wystąpienia tejże choroby. Mowa tu przede wszystkim o genetycznie uwarunkowanych schorzeniach, które wpływają na przyrost tkanki tłuszczowej – to np. zespół Pradera-Williego czy zespół Cohena – i mutacji genów związanych m.in. z przemianą materii. Wespół z niewłaściwą dietą i brakiem ruchu czynniki genetyczne sprzyjają rozwojowi otyłości brzusznej.

Nierzadko otyłość brzuszna jest chorobą „rodzinną” – dotyczy i rodziców, i dzieci, ale zwykle nie wynika to z uwarunkowań genetycznych, tylko wspólnych złych nawyków żywieniowych i stylu życia.

Przyczyny otyłości brzusznej to również pozagenetyczne czynniki biologiczne – m.in. uszkodzenie podwzgórza w wyniku stanu zapalnego bądź też nowotworu – ale także przyjmowanie niektórych leków, m.in. przeciwdepresyjnych, insuliny czy kortykosteroidów (prowadzą do przyrostu masy ciała) i zaburzenia hormonalne.

Otyłość brzuszna – leczenie farmakologiczne, dieta i aktywność fizyczna

Otyłość jest chorobą, która powinna być leczona, inaczej może powodować szereg problemów zdrowotnych. Leczenie otyłości brzusznej jest trudne i może trwać latami, natomiast jej wyleczenie jest jak najbardziej możliwe. Cały proces może też przebiegać różnie w zależności od przyczyny czy skali problemu (stopnia otyłości) oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta (chorób współtowarzyszących i schorzeń, m.in. nadciśnienia tętniczego czy cukrzycy).

Kluczem do sukcesu w leczeniu otyłości jest powolny spadek masy ciała i stabilizacja wagi – osiąga się to za pomocą leczenia zachowawczego (dieta i trening), ale często zalecana jest też kuracja farmakologiczna, a nierzadko – chirurgiczna.

Tabletki na odchudzanie na receptę

Rozpoznać otyłość brzuszną, a następnie wdrożyć leczenie farmakologiczne powinien zawsze lekarz specjalista, który – po wywiadzie lekarskim czy też wykonaniu badań – wskaże, jaki lek na otyłość brzuszną będzie skuteczny i bezpieczny. Leki na receptę na odchudzanie wykazują różne działanie w zależności od ich substancji czynnych.

Często w leczeniu otyłości stosuje się:

  • tabletki wspierające odchudzanie na receptę Xenical – ograniczają kaloryczność diety o ok. 30%, ponieważ hamują wchłanianie tłuszczów;
  • tabletki wspierające odchudzanie na receptę Mysimba – powodują zwiększone odczuwanie sytości i hamują apetyt;
  • tabletki wspierające odchudzanie na receptę Saxenda – stymulują uczucie sytości i ograniczają łaknienie, a dodatkowo obniżają poziom cukru we krwi.

Niektóre wspierające odchudzanie tabletki na receptę mogą też być niebezpieczne, a ich stosowanie jest ryzykowne ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie na organizm, a zwłaszcza układ nerwowy. Przykładem są tabletki na odchudzanie (na receptę) Meridia, które wycofano ze sprzedaży na terenie UE – choć ich zażywanie powodowało mocny efekt odchudzający, wiązało się z szeregiem skutków ubocznych. Pacjenci wciąż jeszcze też pytają o tabletki Zelixa – te także pomimo dobrych efektów wycofano z rynku ze względu na zbyt duże ryzyko.

Jak uzyskać tabletki na receptę na odchudzanie?

Wspierające odchudzanie leki na receptę uzyskasz od lekarza specjalisty, np. podczas wizyty lub w Recepty24. Skracamy Ci drogę do świadczeń medycznych – nie musisz rezerwować konsultacji i tracić czasu. Wystarczy, że wypełnisz na naszej stronie formularz, który odgrywa rolę wywiadu lekarskiego – lekarz skonsultuje Twój problem i wystawi e-receptę na odpowiedni lek.

Leczenie zachowawcze otyłości brzusznej i alternatywne metody

Tabletki na otyłość brzuszną to tylko jedna z metod leczenia tej choroby, która też nie jest magicznym środkiem, dzięki któremu chudnie się szybko i „bezboleśnie” – nadal podstawą terapii jest zmiana nawyków żywieniowych i regularna aktywność fizyczna.

Zbilansowaną dietę dla walczącego z otyłością powinien ustalić dietetyk, a w kwestii treningu warto poradzić się specjalisty: trenera personalnego i fizjoterapeuty. Ten nie musi wiązać się z katorżniczą pracą na siłowni – ogromne znaczenie ma już chociażby lekka, ale regularna aktywność, jak intensywne spacery, pływanie czy jazda na rowerze. Taka zmiana stylu życia na zdrowszy pozwoli również (po wyleczeniu) zapobiegać otyłości brzusznej.

W przypadku otyłości II i III stopnia specjalista może zaproponować też chirurgiczne leczenie otyłości, np. zmniejszenie objętości żołądka bądź skrócenie układu pokarmowego – te metody zwykle wykorzystuje się u pacjentów z towarzyszącymi chorobami (np. cukrzycą) lub gdy inne terapie nie przynoszą efektów.

Czym grozi nieleczona otyłość brzuszna?

Otyłość brzuszna nie bez powodu została sklasyfikowana jako choroba – bo nie tylko obniża jakość codziennego życia, stanowiąc trudność lub też barierę w wykonywaniu pracy zawodowej bądź innych aktywności, ale także powoduje liczne powikłania w postaci groźnych schorzeń, które mogą wywołać przedwczesną śmierć, lub inne poważne implikacje zdrowotne. Skutki otyłości brzusznej to m.in.:

  • insulinooporność i upośledzenie tolerancji glukozy,
  • zespół metaboliczny i cukrzyca typu II,
  • wiele chorób układu krążenia, np. nadciśnienie tętnicze, zawał serca i mózgu, wylew, zatorowość płucna, niewydolność serca, zakrzepica żył głębokich,
  • nowotwory, np. rak jelita grubego, trzustki, a u kobiet także rak szyjki macicy, jajnika czy piersi, u mężczyzn – rak prostaty,
  • zaburzenia miesiączkowania i obniżona płodność,
  • refluks żołądkowo-przełykowy,
  • niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby,
  • bezdech senny i gorsza funkcja oddechowa płuc.

Otyłość brzuszna to poważny problem, wspólny dla coraz większej grupy ludzi. Osoby zdrowe powinny zadbać o profilaktykę otyłości, a osoby chore – o diagnozę, leczenie i wsparcie. Choć wymaga wielu wyrzeczeń, silnej woli i gigantycznej pracy nad sobą, otyłość brzuszna jest uleczalna, a jej wyleczenie zmienia życie – na lepsze!

Jeśli potrzebujesz pomocy, masz pytania czy wątpliwości lub potrzebujesz recepty na specjalistyczne leki – jesteśmy do Twojej dyspozycji całodobowo i 7 dni w tygodniu!